İhbar Tazminatını Kimler Alabilir?
İhbar tazminatına hak kazanmanın çerçevesi kıdem tazminatından farklıdır: asgari çalışma süresi şartı yoktur, ilk günden itibaren geçerlidir; buna karşılık sözleşmenin belirsiz süreli olması ve feshin bildirim süresine uyulmadan, haklı bir neden olmaksızın yapılmış olması gerekir.
Temel Şartlar
1. Belirsiz süreli iş sözleşmesi: Bitiş tarihi belli (belirli süreli) sözleşmelerde ihbar yükümlülüğü ve tazminatı yoktur.
2. Bildirim süresine uyulmayan fesih: Fesheden taraf m.17'deki süreyi tanımamış olmalıdır. Süre tanınmış ya da ücreti peşin ödenmişse tazminat doğmaz.
3. Haklı neden bulunmaması: Haklı nedene dayanan derhal fesihlerde (m.24 işçi, m.25 işveren) ihbar tazminatı hiç doğmaz — haklı nedenle fesheden taraf da talep edemez.
Hangi Durumda Kim Öder?
| Fesih senaryosu | İhbar tazminatı |
|---|---|
| İşveren, süre tanımadan ve haklı neden olmadan çıkardı | ✔ İşveren işçiye öder |
| İşveren bildirim süresini kullandırdı veya ücretini peşin ödedi | ✘ Doğmaz |
| İşçi, süre vermeden ve haklı neden olmadan istifa etti | ✔ İşçi işverene öder |
| İşçi bildirim süresine uyarak istifa etti | ✘ Doğmaz (iki taraf için de) |
| Haklı nedenle derhal fesih (m.24 veya m.25) | ✘ Doğmaz |
| Deneme süresi içinde fesih | ✘ Doğmaz |
| Belirli süreli sözleşmenin sona ermesi | ✘ Doğmaz |
İstifa Eden İşçinin Durumu
En çok merak edilen konu budur ve iki yönü vardır. Birincisi: kendi isteğiyle istifa eden işçi ihbar tazminatı alamaz — bu tazminat feshe maruz kalan tarafa aittir. İkincisi ve çoğu zaman gözden kaçan yönü: bildirim süresine uymadan işi bırakan işçiden işveren ihbar tazminatı talep edebilir. Örneğin 2 yıllık çalışan, 6 haftalık süreye uymadan bir günde ayrılırsa, işveren 6 haftalık ücret tutarında tazminatı dava yoluyla isteyebilir.
Ancak istifa görünümlü her ayrılık gerçek istifa değildir: ücretleri ödenmeyen, mobbinge uğrayan işçinin feshi m.24 kapsamında haklı fesihtir — bu durumda işçi ihbar tazminatı ödemez (kıdem tazminatına da hak kazanır; kıdem tarafı için kidemtazminatihesaplama.net adresine bakabilirsiniz).
Emeklilik, Askerlik ve Evlilik Nedeniyle Ayrılma
Emeklilik, muvazzaf askerlik veya kadın işçinin evlilik nedeniyle işten ayrılması özel fesih halleridir: bu yollarla ayrılan işçi bildirim süresine uymak zorunda değildir ve işverene ihbar tazminatı ödemez; ancak sözleşmeyi kendisi sona erdirdiği için ihbar tazminatı alamaz da. (Bu hallerde kıdem tazminatı hakkı ayrıca doğar.)
Deneme Süresi ve Belirli Süreli Sözleşme
Deneme süresi (en fazla 2 ay, toplu sözleşmeyle 4 ay) içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresiz ve tazminatsız feshedebilir. Belirli süreli sözleşmelerde ise ihbar müessesesi hiç uygulanmaz; sözleşme süresinin dolmasıyla kendiliğinden sona erer.
Zamanaşımı
İhbar tazminatı alacağı, 25 Ekim 2017 sonrasında sona eren sözleşmelerde 5 yıllık zamanaşımına tabidir; süre fesih tarihinden itibaren işler. Ödenmeyen tazminat için önce zorunlu arabuluculuğa başvurulur, anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır.
Kişisel durumunuza özel detaylı bir hukuki değerlendirme için Yılmaz & Ertürk Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
İletişim bilgilerine git